A leitura de “O Corcunda de Notre Dame”, por muitos anos adiada, finalmente se realizou – não sem alguma decepção. Digo “alguma” porque o livro tem passagens memoráveis, como a tortura a Quasímodo, as angústias existenciais do arquidiácono, e a página final, quando o leitor fica conhecendo o destino último do corcunda. Além do estilo luminoso que caracteriza Victor Hugo, misto de grandiosidade e fina ironia. Acrescento nota de louvor à maravilhosa tradução de Herculano Villas-Boas, na edição da Martin Claret, de 2021.
A decepção vem por conta da prolixidade, a ponto de, caso dois segmentos inteiros fossem excluídos (o que de fato aconteceu em edições iniciais da obra), isso em nada afetaria o curso da narrativa. E ao longo de todo o texto são inúmeras as digressões que distraem o leitor e interrompem com desconforto o fluxo da história. Parece que Hugo é uma torrente de ideias.
Mas o que mais me incomodou foi o que se poderia denominar “excesso de fantasia”. Algumas passagens são tão imaginosas, e ao mesmo tempo tão descuidadas da lógica, que chegam a parecer completamente inverossímeis. Romantismo em doses um tanto exageradas.
Mas que fique claro: trata-se de um livro obrigatório, que faz parte do nosso cânone ocidental e não merece adiamentos. Até porque os leitores, em sua maioria, hão de ser menos casmurros que este.
malbonhumora leganto
Mia legado de “Notre-Dame de Paris”, prokrastita dum multaj jaroj, fine okazis - ne sen iom da elreviĝo. Mi diras “iom da” ĉar la verko enhavas ja memorindajn fragmentojn, kiel la torturado al Quasimodo, la vivoangoroj de la arkidiakono kaj la fina paĝo, kiam la leganto ekscias pri la lasta destino de la ĝibulo. Kaj la luma stilo, kiu karakterizas Viktoron Hugo-n, mikso de grandiozeco kaj fajna ironio. Mi aldonas laŭdon al la bonega traduko al la portugala lingvo, farita de Herculano Villas-Boas, en la eldono Martin Claret, 2021.
La elreviĝo alvenis pro la troa abundo da detaloj, flankaj rakontoj kaj paralelaj priskriboj kaj ideoj, ĝis la grado, ke se tutaj fragmentoj estus forigitaj (kio efektive okazis en komencaj eldonoj de la verko), tio tute ne influus la fluadon de la rakonto. Laŭlonge de la tuta teksto troviĝas multenombraj digresioj, kiuj deturnas la atenton de la leganto kaj malkomforte interrompas la sinsekvon de la historio. Ŝajnas, ke Hugo estas ia torento de ideoj.
Sed kio plej forte min ĝenis estas tio, kion oni povus nomi “tro da fantazio”. Iuj fragmentoj estas tiel alte imagitaj, kaj samtempe tiel senzorgaj pri logiko, ke ili ŝajnas tute neversimilaj. Temas pri romantikismo per iom tro grandaj dozoj.
Sed ni diru la aferon tute klare: ĝi estas nepre leginda libro, parto de nia okcidenta trezoro, kaj ne meritas prokrastojn. Ankaŭ tial, ke la plej multaj legantoj certe ne estas same malbonhumoraj, kiel ĉi tiu.
