Calçada de nuvem,
de lua vestida,
ouviu no caminho
segredos da vida.
Então conheceu,
pairando de leve,
que a paz desejada
aos pés sempre esteve...
E a lua, sorrindo
sorriso de alvura,
foi junto com ela,
luzindo ternura.
En ŝuoj el nubo,
per Luno vestita,
ŝi aŭdis survoje
sekretojn, ravita.
Ŝi tiam eksciis,
dum ŝvebado, lude,
ke paco revata
troviĝas apude...
Kaj Luno ridetis
ridetan parfumon,
kaj kun ŝi plu iris,
en arĝenta lumo.
Certo homem poderoso
me declarou com desdém:
“Não preciso de você,
nem preciso de ninguém!”
E mais: “O mundo é do forte,
nunca será ao contrário.
Eu estou à sua frente,
e você, retardatário.”
Voltei à casa, a pensar
que aquele homem, no topo
da sua grande arrogância,
nunca tinha lido Esopo.
E lhe enviei por correio,
numa folha, escrita à mão,
a fábula conhecida:
“O camundongo e o leão”.
Forta homo tre potenca
al mi diris, tre severe:
“Mi vin tute ne bezonas,
fakte neniun, cetere!”
Kaj pli: “La mond’ apartenas
ĉiam al tiuj plej fortaj.
Mi iras do avangarde,
postrestu la malbonsortaj.“
Mi hejmen venis, pensante,
kaj tiu penso min regis,
ke tiu arogantulo
Ezopon neniam legis.
Mi do sendis per la poŝto,
kiel ĝentila persono,
al li, manskribe, la fablon:
”La muso kaj la leono“.
ripeti
Li prenis en siajn manojn malnovan libron, legitan antaŭ pli ol kvardek jaroj. Siatempe, la raviĝo tute kaptis lin. Nun, li sekvis la sinuajn liniojn per nova, nekonata rigardo, pli trankvila, diversa, bunta. Jen tie troviĝis ia nova libro, kaj ia nova leganto, ambaŭ pli bonaj. Ripeti estis ia revelacio.
Komtemplante la densan someran pluvon, punktitan per solenaj flagroj sur la ĉielo, li ekmemoris la timigan tempeston, kiun li ĉeestis en alia somero, antaŭ pli ol kvardek jaroj. Kaj li sentis denove la saman mornan viziton de premanta penso, misforma, koroda. Nun faladis la sama antikva pluvo, antaŭ la samaj iamaj okuloj malklaraj. Ripeti estis dolora atavismo.
Estas necese lerni ripetadon, sen ripetado.
Já se finda o ano velho,
Ano Novo se apresenta.
só mudou o calendário,
e o pouco que representa.
Todos preveem, felizes,
a paz e a felicidade,
mas o caminho que seguem
é sempre igual, na verdade.
A gente faz muitos planos,
e de promessas, mancheia,
que serão logo esquecidas
como castelos de areia.
Felicidade não vem
da folha do calendário,
mas da construção diária
de um mundo mais solidário.
Nova Jaro
Forpasas jaro malnova,
naskiĝas la Nova Jaro.
Nenia drasta ŝanĝiĝo,
ŝanĝiĝas nur kalendaro.
Homoj aŭguras feliĉon,
Pacon, prosperon kaj ĝojon,
Sed iliaj paŝoj, daŭre,
Sekvas ĉiam saman vojon.
Ili faras siajn planojn,
Kaj multajn promesojn belajn,
Sed baldaŭ ilin forgesas
Kiel nur kartonkastelajn.
Feliĉo certe ne venas
De folio kalendara:
ĝi rezultos de laboro
por mondo pli solidara.
PSVdez2024
kiam?
La renverso de la siria diktaturo, en la nuna 21-a jarcento, montras denove la hororan spektaklon de krueleco. La priskriboj pri tio, kio okazadis en la socio de tiu lando kaŭzas premsonĝojn. La montrado okazis en momento, kiam oni rediskutas en Brazilo tion, kio okazis dum nia lasta aŭtoritateca registaro, antaŭ nemultaj jardekoj.
Kion faros la novaj regantoj, en tiu suferplena lando?
La homa fieco ŝajne estas universala.
Kiam ni havos mondon pli civilizitan?
Eble kiam ordinaraj homoj, kiel vi kaj mi, lernos rilati kun ordinaraj homoj, ĉirkaŭ ni, ĉiam kun zorgemo kaj respekto, kiel egaluloj.
Ni ĉiuj estas ordinaraj homoj.
Num dia de céu azul;
um passeio, de mão dada,
depois, um longo descanso,
a pensar em quase nada...
Agora, resta a distância,
que me deixa a mão vazia,
e o coração se consola
com lembrança e fantasia...
Um passeio em fim de tarde,
é isso a felicidade;
logo, dela, apenas fica
uma suave saudade...
pasema
Man-en-mane ni promenis
sub somera, hela suno;
poste ni longe ripozis,
kor’ en kor’ , en dolĉa kuno...
Nun, inter ni, la distanco.
Ne plu eblas tuŝo mana,
kaj la koro sin konsolas
per rememorado vana.
Feliĉo estas pasema,
sub la suno, promeniro:
baldaŭ de ĝi restos nur
nostalgia resopiro...
ELEKTOJ
Malpli da brazilanoj legas librojn. Multe malpli. Ekde la jaro 2015, 11 milionoj da homoj ne legis eĉ parton de libro. Nur dum la lastaj 5 jaroj, ili estis preskaŭ 7 milionoj da brazilanoj. La plimulto legis eĉ ne parton de libro dum la 3 monatoj antaŭ la enketo farita de Instituto Por-Libro: 53%. Eĉ en lerneja aĝo, kiam oni devus stimuli la kutimon legi, okazis falo. Eĉ inter virinoj, kiuj estas pli legemaj ol viroj, okazis falo. La sola (honora) escepto troviĝas en la tavolo de sepdek-jaruloj, en kiu la kvanto da legantoj kreskis iomete.
Dume, draste pliiĝis, en tiu sama periodo, la aliro al sociaj retoj kaj al interreto.
Kion oni devas konkludi?
Inter aliaj aferoj, la ciferoj parolas pri la homaj elektoj. Oni scias, ke legado pliigas kognokapablon, la kapablon analizi, la memoron, la humoron, la klarvidon kaj la sociemon. Oni scias ankaŭ, ke tro da ekranumado damaĝas la okulojn, malpliigas la kunvivadon, kreskigas la senmoviĝon, kaŭzas anksion kaj malplibonigas la humoron.
Tamen, la homoj flankenmetas la libron kaj alprenas la ekranojn. Ĉi tio nomiĝas: libera elektopovo.
Fui ver “Ainda estou aqui”, o último filme de Walter Salles. Fez sucesso na Europa, faz sucesso de público e de crítica entre nós – nós, que continuamos a receber apenas o Oscar, ignorando os festivais de Cannes, Veneza, Berlim.
É uma bela obra de arte. Em várias camadas: roteiro equilibrado, direção sensível, iluminação e fotografia impecáveis. E sobre tudo isso, a comovente atuação de Fernanda Torres, a encarnar a Dor e a Resistência numa só grandiosa personagem.
Não é apenas um filme de mensagem política. Trata da nossa humanidade, da nossa mistura de extrema violência, crueldade e selvageria, entremeadas com a necessidade de superar o mal com a força do humanismo.
O enredo é simples: a sobrevivência de uma família de classe média carioca ao assassinato do pai, nos porões infernais da repressão insana, durante a ditadura militar. A viúva, heroicamente, retribui com dignidade, generosidade e renascimento, tornando-se uma ativista de direitos humanos. Não se fala em vingança. Fala-se em perspectiva de novos valores para o nosso mundo.
Um filme sobretudo necessário, na medida em que ainda há brasileiros que preferem o autoritarismo do regime militar em lugar da nossa precária democracia.
Mi ĵus spektis la filmon “Mi ankoraŭ staras ĉi tie”, de Walter Salles. Ĝi furoris en Eŭropo, furoras laŭ publiko kaj kritiko inter ni — ni, kiuj daŭre ricevas informojn nur pri “Oscar”, kaj ignoras la festivalojn de Cannes, Venecio, Berlino.
Ĝi estas bela artverko. Laŭ pluraj tavoloj: ekvilibra kinrakonto, sentoplena reĝisorado, prilumado kaj fotografio senriproĉaj. Kaj super ĉio, la emociiga aktorado de Fernanda Torres, kiu rolas la Doloron kaj la Rezistadon en unu sola grandioza homfiguro.
Ĝi ne estas nur filmo kun politika mesaĝo. Temas pri nia homeco, pri nia mikso de ekstrema perforto, kruelo kaj sovaĝo, meze inter la bezono superi la malbonon per la forto de homamo.
La intrigo estas simpla: la postvivado de mezklasa familio en Rio, post la murdo de la patro, en la inferaj subteraj etaĝoj de freneza turmentado, okaze de la militista diktaturo. La vidvino heroe redonas grandanimecon, dignon kaj renaskiĝon, kaj fariĝas aktivisto por homaj rajtoj. Oni ne parolas pri venĝo. Oni parolas pri la perspektivo de novaj valoroj por nia mondo.
Filmo super ĉio necesa, laŭ tio, ke ankoraŭ troviĝas brazilanoj, kiuj preferas aŭtoritarismon de militista reĝimo, anstataŭ nia apenaŭa demokratio.
